जालन्यातील बँकिंग क्षेत्रात खळबळ! ३ मोठ्या बँकांमध्ये कोट्यवधींचा घोटाळा; तुमचे पैसे सुरक्षित आहेत का?

जालन्यातील बँक घोटाळा - मर्चंट बँक, पूर्णवादी बँक आणि कॅनरा बँक स्कॅम न्यूज थंबनेल.

जालना | विशेष प्रतिनिधी: गेल्या काही महिन्यांपासून जालना जिल्ह्याचे नाव गुन्हेगारी आणि आर्थिक घोटाळ्यांमुळे राज्यभर चर्चेत आले आहे. विशेषतः बँकिंग क्षेत्रात एकापाठोपाठ एक उघडकीस येत असलेल्या कोट्यवधींच्या घोटाळ्यांनी सामान्य जनतेच्या घामाच्या पैशावर प्रश्नचिन्ह निर्माण केले आहे. जालना मर्चंट बँक, पूर्णवादी बँक आणि राष्ट्रीयीकृत असलेल्या कॅनरा बँकेत झालेल्या या तीन मोठ्या अपहारांनी संपूर्ण जिल्हा हादरला आहे.

१. जालना मर्चंट को-ऑपरेटिव्ह बँक: तक्रारदारच निघाला मुख्य आरोपी!

जालन्याच्या सहकार क्षेत्रातील सर्वात जुनी आणि महत्त्वाची मानली जाणारी 'जालना मर्चंट को-ऑपरेटिव्ह बँक' सध्या सर्वात मोठ्या संकटात आहे.

● घोटाळ्याचे स्वरूप: तब्बल २३ कोटी ३३ लाख रुपयांचा हा अपहार आहे. तपासात असे समोर आले आहे की, बँकेच्या अधिकार्‍यांनी संगनमत करून १७७ बनावट कर्ज खाती उघडली होती.

● धक्कादायक वळण: याप्रकरणी ज्या जनरल मॅनेजरने (राजेंद्र टोकशा) तक्रार दिली होती, पोलिसांनी त्यालाच मुख्य सूत्रधार म्हणून अटक केली आहे. स्वतःचे पाप लपवण्यासाठी त्याने हा बनाव रचला होता.

●परिणाम: रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाने (RBI) या बँकेवर कडक निर्बंध लादले असून सध्या मोठ्या रकमेच्या व्यवहारांवर बंदी आहे.

२. पूर्णवादी नागरी सहकारी बँक: ८.१२ कोटींचा धक्का

मर्चंट बँकेचा तपास सुरू असतानाच 'पूर्णवादी नागरी सहकारी बँके'तही ८ कोटी १२ लाख रुपयांचा अपहार उघडकीस आला.

● तपास: आर्थिक गुन्हे शाखेने (EOW) या बँकेचे रेकॉर्ड्स जप्त केले आहेत. बनावट कागदपत्रे आणि अंतर्गत निधीची अफरातफर करून हा घोटाळा करण्यात आल्याचा संशय आहे. यामुळे सहकारी बँकांवरील सर्वसामान्यांचा विश्वास अधिकच डळमळीत झाला आहे.

३. कॅनरा बँक (बदनापूर): सोन्याच्या जागी पितळ!

केवळ सहकारी बँकाच नव्हे, तर राष्ट्रीयीकृत बँकाही सुरक्षित नसल्याचे बदनापूरच्या कॅनरा बँक प्रकरणावरून स्पष्ट झाले आहे.

● घोटाळ्याचे स्वरूप: ग्राहकांनी गहाण ठेवलेले अस्सल सोने काढून त्याऐवजी ७ कोटी ३१ लाख रुपयांचे बनावट सोने (Fake Gold) स्ट्राँग रूममध्ये ठेवण्यात आले.

● पुरावा: सीसीटीव्ही फुटेजमध्ये बँकेचा रोखपाल सोन्याची पाकिटे स्वतःच्या खिशात भरून नेताना स्पष्ट दिसला आहे. याप्रकरणी बँक मॅनेजर आणि सोन्याची तपासणी करणाऱ्या 'व्हॅल्युअर'ला पोलिसांनी अटक केली आहे.

बँकेत तुमचा पैसा सुरक्षित आहे का? तज्ज्ञ काय सांगतात?

एकाच शहरात इतक्या मोठ्या प्रमाणात बँकिंग घोटाळे झाल्यामुळे "आमचा पैसा सुरक्षित आहे का?" हा प्रश्न प्रत्येक जालनावासीयाला पडला आहे. याबाबत खालील गोष्टी समजून घेणे गरजेचे आहे:

१. ५ लाख रुपयांपर्यंतचे विमा संरक्षण (DICGC): जर एखादी सहकारी बँक पूर्णपणे बुडाली, तर आरबीआयच्या नियमानुसार प्रत्येक ठेवीदाराला जास्तीत जास्त ५ लाख रुपयांपर्यंतची रक्कम विमा कंपनीकडून (DICGC) परत मिळते. जर तुमची ठेव ५ लाखांपेक्षा जास्त असेल, तर मात्र उर्वरित रकमेसाठी कायदेशीर प्रक्रियेची वाट पहावी लागते.

२. राष्ट्रीयीकृत बँकांबाबत भीती नको: कॅनरा बँक ही सरकारी बँक असल्याने तेथील घोटाळा हा 'अंतर्गत चोरी'चा प्रकार आहे. अशा वेळी बँकेचे नुकसान झाले तरी ग्राहकांच्या मुद्दल रकमेवर किंवा सोन्याच्या मूल्यावर परिणाम होत नाही. बँक अशा नुकसानीची जबाबदारी स्वतः घेते.

३. सतर्कता हीच सुरक्षितता:

  ●  आपले पासबुक नियमित अपडेट करा.

  ●  बँकेतून येणाऱ्या SMS कडे दुर्लक्ष करू नका.

  ●  मोठ्या गुंतवणुकी करताना केवळ एकाच बँकेत सर्व पैसे न ठेवता ते विभागून ठेवा.

जालना पोलिसांनी या तिन्ही प्रकरणांत कडक पावले उचलली असून आर्थिक गुन्हे शाखा कसून तपास करत आहे. आरोपींच्या मालमत्ता जप्त करून त्यातून ठेवीदारांची देणी भागवण्याबाबत प्रशासन विचार करत आहे. मात्र, या घटनांमुळे जालन्यातील बँकिंग विश्वासार्हतेला मोठा तडा गेला आहे, हे मात्र नक्की.